რატომ ვერ მართავს სტატიკური მილსადენის სქემა ცოცხალ გაზის ქსელს

გაზგამანაწილებელი ქსელების ბევრ სადისპეჩერო ცენტრში კედლებზე ჯერ კიდევ სქემებია გაკრული.

ხშირად ისინი წლებია იქ არიან და ხელით მხოლოდ მაშინ ახლდებიან, როცა ვინმეს გაახსენდება. სქემა იქ იმიტომ რჩება, რომ მუშაობს - როგორც ორიენტირი, როგორც საერთო მეხსიერება, როგორც საოპერაციო მოდელი, რომლის მიხედვითაც გუნდი მოქმედებს.

მანამ, სანამ აღარ მუშაობს.

სქემა არ არის ქსელი. ის არის ქსელის ერთი მდგომარეობის სურათი კონკრეტულ მომენტში - შედგენილი ადამიანის მიერ, რომელსაც უნდა გადაეწყვიტა, რა დაეტოვებინა მის მიღმა. რეალურ დროში მოქმედი გაზის ქსელის სტატიკური სქემით მართვა ნიშნავს იმ სისტემის გუშინდელი სურათით მოქმედებას, რომელიც არასდროს ჩერდება.

კედელზე გაკრული სქემა კადრია.

ქსელი კი - ფილმი.

აი, რას ვერ აკეთებს ეს კადრი.

დრო მისთვის არ არსებობს

მრიცხველთან მიწერილი მნიშვნელობა შეიძლება ხუთი წუთის წინ იყოს აღებული. შეიძლება - ხუთი საათის წინ. ქაღალდიდან ეს არ ჩანს.

დისპეტჩერმა, რომელიც სქემას კითხულობს, თავად უნდა იცოდეს - მეხსიერებით, ცალკე ჟურნალით ან საველე ჯგუფთან სატელეფონო ზარით - როდის იყო ეს მნიშვნელობა აღებული და შეიძლება თუ არა მისი ნდობა.

როდესაც ფორმალური სისტემა მონაცემის აქტუალობას არ უზრუნველყოფს, ოპერატორები იმპროვიზაციას იწყებენ: მინაწერი სქემის კიდეზე, ცალკე ხელნაწერი სია, საერთო ელექტრონული ცხრილი, რომლის ადგილსამყოფელიც მხოლოდ უფროსმა დისპეტჩერმა იცის.

თითოეული ასეთი დროებითი გამოსავალი იმის ნიშანია, რომ სტატიკური სქემა აღარ ატარებს იმ საოპერაციო მდგომარეობას, რომელიც გუნდს სჭირდება.

რეალურ დროში მოქმედ ქსელში თითოეულ მნიშვნელობას უნდა ახლდეს დრო: როდის გაიზომა, საიდან მოვიდა, არის თუ არა მიმდინარე და მიიჩნევს თუ არა სისტემა მას სანდოდ.

ქაღალდი ასეთ მდგომარეობას ვერ ატარებს.

ის ცვალებად მდგომარეობას ვერ ასახავს

სტატიკური სქემები სასარგებლოა მაშინ, როცა ქსელი სტაბილურია.

ყველაზე რთული საოპერაციო მომენტები, როგორც წესი, საპირისპიროს ამტკიცებს.

დიდი მომხმარებელი ერთვება ქსელში. სარქველი მდგომარეობას იცვლის. მონაკვეთი ტექნიკური სამუშაოებისთვის იზოლირდება. დილის პიკზე მოთხოვნა იზრდება. ნელი გაჟონვა დროთა განმავლობაში მილში დაგროვილ გაზს ცვლის. წნევა ცვლილებას იწყებს მანამდე, სანამ გუნდს მკაფიო ახსნა ექნება.

სტაციონარული რეჟიმის მონაცემი მხოლოდ ერთ წერტილს აღწერს - არა მოძრაობას. ხოლო ის მომენტები, როცა გადაწყვეტილებებს ყველაზე დიდი წონა აქვს, სწორედ მოძრაობის მომენტებია.

სქემა აჩვენებს, როგორ გამოიყურება ქსელი მაშინ, როცა არაფერი იცვლება. ის ვერ აჩვენებს, რა იცვლება, რა სიჩქარით ხდება ეს ცვლილება და რა მდგომარეობაში შეიძლება გადავიდეს ქსელი ამ ცვლილებების შემდეგ.

სწორედ ამ სიცარიელეში იქცევა დისპეტჩერიზაცია გამოცნობად.

ის გაზომვას შეფასებისგან ვერ განასხვავებს

სქემა ერთნაირი შრიფტით ბეჭდავს მნიშვნელობებს - მიუხედავად იმისა, რიცხვი დაკალიბრებული მრიცხველიდან მოვიდა, ხელით შეყვანილი ჩანაწერია, მეზობელი სადგურიდან ინტერპოლაციაა თუ ინჟინრის საუკეთესო შეფასება მას შემდეგ, რაც ტელემეტრია გაითიშა.

ოპერატორისთვის, რომელიც მას კითხულობს, ყველა რიცხვი ერთნაირად სანდოდ გამოიყურება.

მაგრამ ასე არ არის.

ქსელის ცოდნა ყველაზე სუსტი იქ არის, სადაც შეცდომა ყველაზე ძვირი ჯდება. და სწორედ იქ შეიძლება სტატიკურმა სქემამ ყველაზე ჩუმად შეიყვანოს გუნდი შეცდომაში.

რეალურ დროში მოქმედმა დისპეტჩერიზაციის ფენამ გაურკვევლობა მონაცემის ნაწილად უნდა მონიშნოს: გაზომილი, შეფასებული, დაგვიანებული, ინტერპოლირებული, მიუწვდომელი, ხელით შეყვანილი, ტელემეტრიით დადასტურებული.

ეს კოსმეტიკური ნიშნულები არ არის - ისინი ცვლიან იმას, როგორ უნდა იმოქმედოს ოპერატორმა.

ქაღალდი ასეთ გარჩევას საოპერაციო სიჩქარეზე ვერ აკეთებს.

ქსელის რეკონფიგურაციისას ის მაშინვე არასწორი ხდება

კონკრეტული ქსელის კონფიგურაციისთვის შედგენილი სქემა ჩუმად გულისხმობს, რომ ეს კონფიგურაცია ისევ ძალაშია.

როგორც კი სარქველი ტექნიკური სამუშაოებისთვის იზოლირდება, მონაკვეთი ექსპლუატაციიდან გამოდის ან ჩნდება დროებითი საოპერაციო მარშრუტი, სქემა არასწორი ინფორმაციის ჩვენებას იწყებს - თავად კი არაფერს ამბობს საკუთარ შეცდომაზე.

რეალური ქსელი შეიცვალა.

ნახაზი - არა.

სქემის განახლება, როგორც წესი, ქსელის ოპერირებისგან განცალკევებული პროცესია. ეს ნიშნავს, რომ სქემა ოპერაციას ზუსტად იმ დროით ჩამორჩება, რამდენიც ვიღაცას სჭირდება, რომ თავიდან დახაზოს, ხელახლა დაბეჭდოს ან საერთო ფაილი განაახლოს.

ჩვეულებრივ დღეს ეს უბრალოდ მოუხერხებელია.

დატვირთულ დღეს კი ეს ის დროა, რომელიც გუნდს არ აქვს.

რეალურ დროში მოქმედი დისპეტჩერიზაციის სისტემა ტოპოლოგიას დეკორაციად არ უნდა აღიქვამდეს. კონფიგურაციის ცვლილებები თავად საოპერაციო მდგომარეობის ნაწილი უნდა გახდეს.

მას მეხსიერება არა აქვს

სტატიკურ სქემას ვერ ჰკითხავ, როგორ გამოიყურებოდა ქსელი გასულ სამშაბათს, 02:14-ზე.

ისტორიული მდგომარეობა - კონფიგურაცია, მაჩვენებლები, განგაშები, ოპერატორის ქმედებები, პარამეტრების ცვლილებები - მხოლოდ ცალკეული პროცესების ნარჩენებად ინახება: ცვლის ჟურნალებში, ზარების ჩანაწერებში, ტელემეტრიის არქივებში, განგაშის ამონაბეჭდებში და იმაში, რაც ვიღაცამ ხელით ჩაწერა.

ინციდენტის ღამის რეკონსტრუქცია ხელით ჩასატარებელ არქეოლოგიურ სამუშაოს ემსგავსება.

ვინ იყო მორიგე? რომელი მნიშვნელობა იყო მიმდინარე? რომელი განგაში მოვიდა პირველად? რომელი სარქვლის მდგომარეობა იყო აქტიური? რომელი ჩანაწერი დაემატა ფაქტის შემდეგ?

თუ პასუხი დამოკიდებულია სწორი ადამიანის პოვნასა და მის მეხსიერებაზე, ოპერაციას ოფიციალური ჩანაწერის სისტემა არ აქვს.

მას აქვს ერთმანეთთან დაუკავშირებელი, პარალელური ჩანაწერები.

ის ყველას ერთსა და იმავე ხედს აჩვენებს

დისპეტჩერს მოქმედება სჭირდება. ინჟინერს - გაგება. დამგეგმავს - შედარება. ტექნიკური მომსახურების ხელმძღვანელს - კონკრეტული აქტივის პოვნა. აუდიტორს - მოვლენათა თანმიმდევრობის აღდგენა.

ყველა ერთი და იმავე სქემის წინ დგას.

ამიტომ სქემა აჩვენებს ყველაზე დაბალ საერთო მნიშვნელს: ტოპოლოგიას, წარწერებს და რამდენიმე საოპერაციო მნიშვნელობას. დანარჩენები თავიანთ საჭირო ხედს იმპროვიზაციით ქმნიან - ზედდებული ფენებით, გონებრივი ფილტრებით, გვერდითი ელექტრონული ცხრილებით ან სხვა ადამიანის მეხსიერებით.

ეს არ არის როლებზე დაფუძნებული დისპეტჩერიზაცია.

ეს ცოცხალი შუამავალი ფენაა.

სქემა სხვადასხვა მომხმარებელს სხვადასხვა რამეს ვერ აჩვენებს, რის გამოც საბოლოოდ არავის აძლევს საკმარისად ზუსტად იმას, რაც სჭირდება.

როგორი უნდა იყოს რეალურ დროში მოქმედი დისპეტჩერიზაციის ფენა

სტატიკური სქემის ჩანაცვლება არ ნიშნავს უბრალოდ უფრო ლამაზი დიაგრამის შექმნას.

ეს არის საოპერაციო ფენა.

თანამედროვე დისპეტჩერიზაციის ფენა უნდა იყოს ცოცხალი, დროზე მიბმული, როლებზე მორგებული და ისტორიული - ისე, რომ ოპერატორის ქმედებები თავად ქსელის მდგომარეობის ნაწილად ჩაიწეროს.

ეს ნიშნავს:

• ტელემეტრიას, რომლის მიმდინარე მდგომარეობასაც დისპეტჩერი ენდობა - და რომელიც აშკარად არის აღნიშნული, თუკი მიმდინარე არ არის;
• განგაშებს, რომლებიც სტრუქტურირებულად მოდის, პასუხისმგებელ პირს უკავშირდება და ადვილად მიკვლევადია;
• ჰიდრავლიკურ მდგომარეობას, რომელიც ქსელთან ერთად ახლდება და მას არ ჩამორჩება;
• ისტორიას, რომელიც ნებისმიერი წარსული მომენტის აღდგენას შესაძლებელს ხდის იმ ადამიანის მოძებნის გარეშე, ვინც მაშინ მორიგე იყო.

ეს ასევე ნიშნავს როლებზე დაფუძნებულ ხედებს, რომლებიც თითოეულ მომხმარებელს აჩვენებს იმას, რაზეც მან უნდა იმოქმედოს - და აუდიტის კვალს, რომელიც კითხვას „როგორ გამოიყურებოდა ქსელი გასულ სამშაბათს, 02:14-ზე?“ აღიქვამს როგორც მოთხოვნას, არა როგორც კვლევით პროექტს.

ეს არის განსხვავება ქსელის ყურებასა და ქსელის ოპერირებას შორის.

როგორ პასუხობს ამას MetaFlow

MetaFlow არის დისპეტჩერიზაციის პლატფორმა, რომელიც სწორედ ამ მოთხოვნებზე დავაფუძნეთ.

ის აერთიანებს რეალურ დროში მოქმედ ტელემეტრიას, SCADA ვიზუალიზაციას, განგაშების სამუშაო პროცესებს, ჰიდრავლიკურ ანალიზს, გარდამავალი რეჟიმების სიმულაციას და როლებზე დაფუძნებულ დისპეტჩერიზაციას ერთ ოპერატორის სამუშაო სივრცეში.

ბევრი პლატფორმა ამ ფუნქციების ჩამონათვალის რომელიმე ვერსიას აცხადებს. მაგრამ მნიშვნელოვანი თავად ჩამონათვალი არ არის.

მნიშვნელოვანია, რომ ეს ყველაფერი ერთსა და იმავე სამუშაო სივრცეში ცხოვრობს - დროის ერთიანი მოდელით, ერთიანი აუდიტის კვალით და ერთიანი ხედვით იმისა, რა სჭირდება დისპეტჩერს შემდეგ.

ოპერატორი არ უნდა იყოს ინტეგრაციის ფენა ოთხ ცალკე ინსტრუმენტს შორის.

ქაღალდის სქემა გულისხმობს, რომ ქსელი სტატიკურია და ოპერატორს მისი განახლებისთვის დრო აქვს.

ორივე დაშვება დიდი ხანია აღარ შეესაბამება რეალობას.

მთავარი დასკვნა

სტატიკური სქემები, ალბათ, კედლებზე კიდევ გარკვეული დროით დარჩება.

მათი უპირატესობა გასაგებია: ნაცნობია, ელექტროენერგიის გათიშვისას არ ქრება და ეკრანების გამორთვისას სასარგებლო ორიენტირად რჩება.

მაგრამ არცერთი ეს მიზეზი არ ამართლებს მათზე დაყრდნობით ოპერირებას.

რეალურ დროში მოქმედ გაზის ქსელს რეალურ დროში მოქმედი დისპეტჩერიზაციის ფენა სჭირდება - ფენა, რომელმაც იცის, რა დროა, რა მდგომარეობაშია ქსელი სინამდვილეში, ვინ რა ქმედება შეასრულა და რა უნდა დაინახოს შემდეგმა მორიგემ.

ეს არის განსხვავება ქსელის ცოდნასა და ქსელის მართვას შორის.

თუ თქვენი დისპეტჩერიზაციის სამუშაო პროცესი ჯერ კიდევ სტატიკურ სქემებზე, ცალკე ტელემეტრიის ეკრანებზე, ტელეფონით გადაცემულ განგაშებზე და ხელით შედგენილ ანგარიშებზეა დამოკიდებული, ესაუბრეთ MetaEnergy-ს MetaFlow-ის შესახებ.

From Data to Decisions.

სცადეთ MetaFlow

ბლოგი